Bước vào vụ thu hoạch, Sơn La đang tăng cường kiểm soát quy trình sản xuất, đóng gói và truy xuất nguồn gốc nhằm nâng chất lượng xoài xuất khẩu. Việc siết tiêu chuẩn từ vùng trồng đến khâu bảo quản không chỉ giúp trái xoài đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường quốc tế mà còn nâng cao giá trị nông sản địa phương.
Những năm gần đây, xoài trở thành một trong những loại cây ăn quả chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao cho tỉnh Sơn La. Để mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh, địa phương đang tập trung siết chặt các tiêu chuẩn sản xuất phục vụ xuất khẩu.
Từ khâu chăm sóc, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến thu hoạch, đóng gói đều được kiểm soát nghiêm ngặt theo quy trình an toàn. Theo thống kê của ngành nông nghiệp, toàn tỉnh hiện có hơn 16.450 ha xoài, sản lượng dự kiến đạt trên 97.000 tấn; trong đó có 71 mã số vùng trồng xuất khẩu với diện tích khoảng 820 ha.
Thời điểm này, tại các vùng trồng xoài trọng điểm của tỉnh, bà con nông dân tất bật chăm sóc, bao trái, kiểm tra sâu bệnh và vệ sinh vườn cây nhằm bảo đảm năng suất, chất lượng quả xoài phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Theo chia sẻ của người dân xã Chiềng Hặc, năm nay thời tiết thuận lợi nên xoài đậu quả đều, tỷ lệ quả đạt cao hơn năm trước. Thời điểm này, thời tiết mưa nhiều, độ ẩm cao, nên người dân thường xuyên cắt tỉa cành sâu bệnh để hạn chế nấm bệnh phát sinh.
Khi quả đạt trọng lượng khoảng 1 lạng, người tiến hành bao quả nhằm hạn chế côn trùng gây hại, giữ màu sắc đẹp cho quả và giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong giai đoạn gần thu hoạch. Nhiều hộ dân tại xã Chiềng Hặc cũng tập trung chăm sóc xoài theo hướng an toàn nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, nhất là các đơn hàng xuất khẩu.
Theo đại diện Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã, cho biết, toàn xã hiện có trên 1.350 ha xoài, sản lượng năm nay ước đạt khoảng 10.000 tấn. Địa phương đã hình thành các vùng sản xuất an toàn với 86 ha đạt chứng nhận VietGAP; có 13 mã số vùng trồng xuất khẩu với tổng diện tích hơn 110 ha. Năm 2026, xã phấn đấu xuất khẩu khoảng 500 tấn xoài.
Còn tại xã Yên Châu, người nông dân cũng đang tập trung chăm sóc diện tích xoài. Những năm gần đây yêu cầu của thị trường ngày càng cao nên người dân thay đổi phương thức chăm sóc, ưu tiên sử dụng chế phẩm sinh học, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật hóa học để đáp ứng yêu cầu về chất lượng sản phẩm.
Nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, diện tích xoài năm nay phát triển đồng đều, tỷ lệ quả loại 1 dự kiến cao hơn những năm trước. Đối với HTX, hiện đang tích cực chỉ đạo các thành viên chú trọng chăm sóc xoài theo hướng an toàn, nhất là đối với xoài tròn, để giữ vững thương hiệu “Xoài tròn Yên Châu” và nâng cao giá trị sản phẩm.
Tại HTX Nông nghiệp Xuân Tiến, xã Yên Châu hiện có 20 thành viên và liên kết với 18 hộ trồng khoảng 60 ha xoài tròn. Những ngày này, các thành viên HTX tập trung theo dõi quá trình phát triển của quả, kiểm soát sâu bệnh và chăm sóc diện tích xoài theo đúng quy trình kỹ thuật.
Hiện nay người dân Sơn La đang tập trung thu hoạch xoài phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. (Ảnh: MP).
HTX đang phối hợp với doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ, lấy mẫu kiểm tra chất lượng để gửi chào hàng sang thị trường Nhật Bản. Khi bước vào chính vụ, bảo đảm độ đường và chất lượng quả theo yêu cầu, HTX sẽ triển khai thu mua, xuất khẩu lô hàng đầu tiên. Đồng thời hỗ trợ người dân chăm sóc diện tích xoài đúng quy trình kỹ thuật, các địa phương đã phân công cán bộ chuyên môn thường xuyên bám cơ sở, hướng dẫn nhân dân chăm sóc theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây; đồng thời tăng cường kiểm tra việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật tại các vùng sản xuất.
Lãnh đạo UBND xã Yên Châu, cho biết, đối với các diện tích xoài phục vụ xuất khẩu, địa phương tập trung hướng dẫn người dân thực hiện quy trình sản xuất an toàn, duy trì và quản lý tốt các mã số vùng trồng. Đồng thời, phối hợp với các HTX, doanh nghiệp rà soát sản lượng, chuẩn bị điều kiện thu mua, tiêu thụ sản phẩm ngay từ đầu vụ, tránh tình trạng ùn ứ khi bước vào chính vụ thu hoạch. Xã cũng đang chuẩn bị các điều kiện tổ chức Ngày hội xoài Yên Châu, quảng bá, kết nối tiêu thụ sản phẩm.
Xoài Sơn La hiện được tiêu thụ tại nhiều hệ thống siêu thị, chợ đầu mối trong nước và xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc cùng một số thị trường khác. Thời điểm này, xoài đang trong giai đoạn phát triển quả, quyết định trực tiếp đến năng suất và chất lượng sản phẩm.
Đồng thời để nâng cao chất lượng sản phẩm, ngành nông nghiệp và các địa phương đang tăng cường hướng dẫn người dân chăm sóc xoài theo hướng an toàn, bền vững. Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La, thông tin: Từ đầu năm, đơn vị đã phối hợp với các địa phương tổ chức tập huấn kỹ thuật chăm sóc xoài theo từng giai đoạn sinh trưởng; hướng dẫn người dân sử dụng chế phẩm sinh học phòng trừ sâu bệnh, thực hiện bao trái đúng kỹ thuật và bảo đảm thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật trước thu hoạch.
Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát quy trình sản xuất tại các vùng trồng phục vụ xuất khẩu nhằm bảo đảm sản phẩm đáp ứng yêu cầu của thị trường. Việc nâng cao tiêu chuẩn chất lượng xoài xuất khẩu đang mở ra hướng phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp Sơn La. Khi quy trình sản xuất được kiểm soát chặt chẽ và sản phẩm đáp ứng yêu cầu của các thị trường khó tính, giá trị trái xoài không chỉ tăng lên mà thương hiệu nông sản địa phương cũng ngày càng được khẳng định trên thị trường trong và ngoài nước.
Bùi Thế
