Những ngày qua, ai đi ngang qua hồ Hòa Bình chắc hẳn đều bất ngờ khi thấy lòng hồ khô cạn lạ thường.
Mực nước xuống thấp, để lộ những bãi đá trơ trọi và dấu vết nước cũ in hằn trên chân công trình.
Đây là hiện tượng hiếm gặp, không chỉ gây lo lắng cho bà con sống ven hồ mà còn khiến những người gắn bó với thủy điện Hòa Bình hơn 30 năm qua cảm thấy xao xuyến.
Tuy nhiên, theo thông tin từ Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO), tình trạng này chỉ là tạm thời. Việc duy trì mực nước thấp (85m) trong thời gian qua nhằm phục vụ thi công tháo dỡ đê quây công trình mở rộng Nhà máy Thủy điện Hòa Bình.
Đây là bước chuẩn bị quan trọng để đưa vào vận hành 2 tổ máy mới vào cuối năm 2025, nâng tổng công suất nhà máy lên 2.400 MW – ngang bằng với Nhà máy Thủy điện Sơn La – và tăng cường nguồn điện cho miền Bắc, vốn luôn “khát điện” vào mùa khô.
Ngày 13/6, công tác tháo dỡ đê quây cơ bản hoàn thành, và từ đó, mực nước hồ Hòa Bình đã được điều chỉnh nâng dần trở lại.
Việc này không chỉ phục vụ mục tiêu phát điện trong mùa khô, mà còn là bước chuẩn bị quan trọng để phòng chống lũ trong mùa mưa sắp tới.
Động thái điều chỉnh này được thực hiện chặt chẽ theo quy trình liên hồ chứa trên lưu vực sông Hồng, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Công Thương.
Tuy nhiên, trong lúc hồ còn cạn, một số hộ dân nuôi cá lồng đã gặp khó khăn. Cá bị thiếu oxy, sốc nhiệt do nắng nóng, buộc họ phải điều chỉnh kỹ thuật nuôi, di chuyển lồng bè đến khu vực an toàn hơn.
Nhiều người chia sẻ rằng họ đã quen sống chung với lòng hồ, nhưng mực nước lần này xuống thấp quá nhanh khiến họ không khỏi bất an.
Việc điều tiết hồ chứa, như ở Hòa Bình, luôn là một bài toán nhiều ẩn số: Phát điện – Phòng lũ – Thi công công trình – Sinh kế người dân.
Mỗi quyết định điều chỉnh đều cần sự cân nhắc thấu đáo, phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan nhà nước, đơn vị vận hành và người dân địa phương.
Đây cũng là dịp để chúng ta nhìn lại vai trò quan trọng của hồ Hòa Bình – không chỉ là “trái tim” của hệ thống thủy điện miền Bắc mà còn là vùng sinh thái, du lịch, nuôi trồng thủy sản gắn với đời sống hàng chục nghìn người dân. Vì vậy, mỗi thay đổi ở đây đều có sức lan tỏa lớn, cả về kinh tế lẫn cảm xúc cộng đồng.
Trong thời gian tới, người dân vùng ven hồ, vùng hạ du được khuyến cáo tiếp tục theo dõi thông báo từ các cơ quan chức năng, chủ động kiểm tra và bảo vệ tài sản.
Đồng thời, việc nâng mực nước cần được thực hiện thận trọng, đúng quy trình, để không ảnh hưởng đến an toàn công trình, hệ thống điện quốc gia cũng như cuộc sống người dân.
Một mùa mưa nữa lại về, và hồ Hòa Bình – sau những tháng ngày cạn nước – đang dần trở lại với vai trò to lớn của mình.
Mong rằng dòng nước sắp dâng cao sẽ không chỉ mang theo điện sáng, mà còn mang theo sự bình yên cho cả vùng đất phía tây tổ quốc.
